Depresja lękowa to stan, który często rozwija się po cichu, w cieniu codziennych obowiązków, relacji i zmagań. Często nie od razu rozpoznawana, bywa mylona ze „zmęczeniem”, „spadkiem formy” lub „kryzysem”. Tymczasem jej niszcząca siła polega m.in. na tym, że bardzo często łączy się z samotnością, zarówno tą fizyczną, jak i emocjonalną. Co więcej, depresja potrafi tę samotność pogłębiać, a samotność podsycać objawy depresji. To zamknięty krąg, z którego coraz trudniej się wydostać bez pomocy.
Samotność – cisza, która boli
Samotność nie zawsze oznacza brak ludzi wokół. Często osoby zmagające się z depresją są w związkach, mają rodziny, pracują w zespołach, a mimo to czują się głęboko izolowane emocjonalnie. Nikt ich „naprawdę nie rozumie”, nie widzi ich bólu, nie zauważa zmian w zachowaniu. Zdarza się, że kiedy próbują mówić o swoim stanie, słyszą „przesadzasz”, „inni mają gorzej” albo „weź się w garść”. To jeszcze bardziej oddala ich od otoczenia.
Diana Fosha, psychoterapeutka i badaczka emocji, pisze:
„Samotność – stan nieprzyjemny i niechciany – sprawia, że w obliczu przytłaczających emocji narasta cierpienie i trudności emocjonalne. Bycie z kimś – przebywanie z zaufaną osobą, z którą czujemy się bezpieczni i rozumiani, to podstawa leczenia i zdolności zdrowego przepracowywania emocji. Nasz układ nerwowy lepiej funkcjonuje wtedy, gdy ktoś nam towarzyszy.”
To niezwykle ważne. Człowiek nie został stworzony do izolacji. Nasza psychika, układ nerwowy, emocje, wszystko działa lepiej, gdy mamy wokół siebie obecność, nie oceniającą i wspierającą.
Jak depresja lękowa odpycha ludzi?
Jednym z najtrudniejszych aspektów depresji, zwłaszcza depresji lękowej, jest to, że chory często zachowuje się w sposób, który nieświadomie odpycha bliskich. Wycofanie się z kontaktów, drażliwość, unikanie spotkań, chłód emocjonalny. To wszystko mogą być objawy choroby, ale dla innych ludzi wyglądają jak obojętność albo niechęć.
Z kolei sam chory może mieć poczucie winy za swoje zachowanie lub przeciwnie, zaczyna sądzić, że jego bliscy go nie rozumieją i nie są warci zaufania. Pojawia się lęk przed oceną, przed odrzuceniem. To z kolei nasila samotność. I tak tworzy się błędne koło.
Depresja lękowa – Ukryta forma cierpienia
W przeciwieństwie do klasycznej depresji, w depresji lękowej dominują nie tylko przygnębienie, ale także ciągły niepokój, napięcie, nadwrażliwość emocjonalna, bezsenność, a czasem objawy somatyczne, takie jak bóle brzucha, duszności, napięcia mięśni. Osoba może mieć trudność w rozpoznaniu, że cierpi właśnie na depresję, ponieważ objawy wydają się „fizyczne” albo wynikające z sytuacji zewnętrznych.
Dodatkowo, wiele osób cierpiących na depresję lękową ma ogromne trudności z proszeniem o pomoc. Czują się zbyt słabe, zawstydzone lub przekonane, że „inni mają gorzej”.
Leczenie depresji zaczyna się od relacji
Leczenie depresji, niezależnie od jej formy, zaczyna się często od przywrócenia więzi. W terapii psychologicznej (indywidualnej lub grupowej) ogromną rolę odgrywa poczucie bycia zrozumianym i bezpiecznym. To pozwala uruchomić procesy zdrowienia.
Czasem pierwszym krokiem jest znalezienie jednej osoby, z którą można szczerze porozmawiać -terapeuty, przyjaciela, bliskiego członka rodziny. Otwarta rozmowa, akceptacja i brak oceniania to warunki konieczne, by chory mógł zacząć wracać do siebie.
Nie zawsze samotność oznacza depresję, ale warto jej się przyglądać
Warto pamiętać, że samotność to nie to samo co depresja, ale długotrwała samotność znacząco zwiększa ryzyko jej rozwoju. Badania opublikowane w „The Lancet Psychiatry” pokazują, że osoby samotne narażone są na nawet dwu lub nawet trzykrotnie wyższe ryzyko wystąpienia depresji w ciągu kolejnych lat życia. Co więcej, samotność może nasilać objawy już istniejącej depresji, zwłaszcza jeśli nie ma wokół zrozumienia.
Nawet gdy jesteś sam, nie musisz radzić sobie sam
Jeśli czujesz, że samotność Cię przytłacza, a codzienne życie staje się coraz trudniejsze, nie ignoruj tego. Depresja lękowa i inne zaburzenia nastroju są chorobami, które można skutecznie leczyć, zarówno farmakologicznie, jak i psychoterapeutycznie. Warto sięgnąć po pomoc, nie dlatego, że jesteś słaby, ale dlatego, że zasługujesz na życie z obecnością, czułością i spokojem.