Są momenty, kiedy ból staje się tak duży, że trudno go udźwignąć samemu. Kiedy myśli, które pojawiają się w głowie, wydają się zbyt ciężkie, żeby je wypowiedzieć na głos. Kiedy człowiek nie szuka rozwiązania lecz szuka kogoś, kto po prostu wysłucha. Leczenie traum zaczyna się właśnie tu – nie od technik ani metod, ale od obecności drugiego człowieka.
Milczenie, które nie chroni
Szymon Falaciński i Halszka Witkowska w rozmowach o najtrudniejszych kryzysach emocjonalnych piszą o czymś, co wbrew pozorom nie jest oczywiste:
„Zjawiskiem pokrewnym mitom i stereotypom jest też fakt, że ludzie boją się pytać o myśli samobójcze, boją się rozmawiać o takich kwestiach z obawy, że ktoś naprawdę odbierze sobie życie. Tymczasem jest dokładnie odwrotnie! Jeżeli kogoś bardzo boli, o tu, w środku, to potrzebuje się komuś zwierzyć.”
Szymon Falaciński, Halszka Witkowska, „Życie mimo wszystko. Rozmowy o samobójstwie”
To zdanie obala jeden z najgroźniejszych mitów dotyczących kryzysu emocjonalnego. Rozmowa o bólu nie wzmacnia bólu. Często jest jedynym, czego w danym momencie naprawdę potrzeba. Pytanie „czy dobrze się czujesz” albo „czy masz myśli, które cię przerażają” nie jest zaproszeniem do katastrofy. Jest sygnałem, że ktoś widzi. Że ktoś jest.
Leczenie traum a kryzys emocjonalny
Głęboki kryzys emocjonalny rzadko bierze się znikąd. Najczęściej jest końcem długiej drogi – lat tłumienia, wypierania, radzenia sobie samemu. Leczenie traum w takim kontekście nie zaczyna się od przepracowywania przeszłości. Zaczyna się od zatrzymania. Od stworzenia przestrzeni, w której człowiek może powiedzieć, co naprawdę nosi w sobie – bez oceniania, bez natychmiastowego naprawiania.
Trauma, która nie znalazła ujścia w słowach, szuka innych dróg. Ciało ją przechowuje. Relacje ją odgrywają. Zachowania ją wyrażają – często w sposób, którego sam zainteresowany nie rozumie. Dlatego uwalnianie traum jest tak ściśle związane z możliwością mówienia – nawet o tym, o czym najtrudniej.
Leczenie traum – czego naprawdę potrzebuje osoba w kryzysie?
Falaciński i Witkowska podkreślają, że osoba, która przeżywa głęboki ból, potrzebuje się zwierzyć. Nie potrzebuje gotowych odpowiedzi. Nie potrzebuje, żeby jej powiedziano, że „będzie dobrze”. Potrzebuje kogoś, kto zniesie ciężar tego, co mówi – i nie ucieknie.
To jest właśnie to, co odróżnia obecność od obecności pozornej. Można siedzieć obok kogoś i jednocześnie dawać mu do zrozumienia, że jego ból jest zbyt duży, zbyt niewygodny, zbyt trudny do zniesienia. Takie milczenie – milczenie z lęku, a nie z wyboru – pogłębia izolację. Uwalnianie traum zaczyna się od przerwania tej izolacji.
W gabinecie widzę to regularnie. Osoby, które przez lata nosiły w sobie coś, o czym nigdy nikomu nie powiedziały. Które bały się, że zostaną odrzucone, uznane za słabe, niezrozumiane. A kiedy w końcu to wypowiadają – często po raz pierwszy w życiu – coś się zmienia. Nie znika. Zmienia się.
Leczenie traumy to wielowymiarowy temat, jeśli chcesz dowiedzieć się o nim więcje, przeczytaj wpis:„Leczenie traum – Dlaczego ciało pamięta?”.
Poznań | Terapia traumy – od czego zacząć
Terapia traumy nie wymaga gotowości do „wszystkiego”. Wymaga tylko tyle, żeby przyjść i powiedzieć, gdzie się jest. Nawet jeśli to „nie wiem, co tu robię” albo „nie potrafię tego nazwać”. To wystarczy na początek.
Człowiek potrzebuje świadka swojego bólu. Kogoś, kto wysłucha bez oceniania i bez strachu. Kogoś, przy kim nie trzeba być silnym ani gotowym na wszystko. Czasem samo wypowiedzenie czegoś na głos – po raz pierwszy, w bezpiecznym miejscu – zmienia więcej niż lata milczenia.